{"id":390,"date":"2006-12-30T00:00:00","date_gmt":"2006-12-30T00:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2010-10-01T20:26:49","modified_gmt":"2010-10-01T20:26:49","slug":"krtler-sulandi-mezar-bahara-kaldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ado-world.com\/en\/krtler-sulandi-mezar-bahara-kaldi\/","title":{"rendered":"K?RTLER SU?LANDI, MEZAR BAHARA KALDI"},"content":{"rendered":"<p><FONT size=2><FONT face=Arial><STRONG>NUR&#304; FIRAT<BR><BR><\/STRONG>Yeni y&#305;la girerken, 2006&#8217;dan kalan en ?nemli g?ndemlerden bir tanesi hi? ku&#351;kusuz Mardin&#8217;in Nusaybin il?esine ba&#287;l&#305; Xirab?baba (Kuru) k?y?nde 17 Ekim&#8217;de k?yl?lerce ortaya ?&#305;kar&#305;lan toplu mezar oldu. Toplu mezar 2007&#8217;nin de en ?nemli g?ndemleri aras&#305;nda yer alacak. ??nk? ortada ciddi iddialar var ve h&#65533;l&#65533; incelenmemi&#351; bir toplu mezar s?z konusu. <BR><BR>T?rk Tarih Kurumu (TTK) Ba&#351;kan&#305; Yusuf Hala?o&#287;lu, mezar&#305;n 1915 d?neminden de&#287;il, Bizans d?neminden kald&#305;&#287;&#305;nda &#305;srar ediyor. Resmi ezberi bozmadan K?rtleri su?layan Hala?o&#287;lu, ellerinde bunu kan&#305;tlayacak veriler oldu&#287;unu s?yl?yor ve ard&#305;ndan ?eli&#351;kili bir &#351;ekilde, &#8216;Mezar incelenmeden sa&#287;l&#305;kl&#305; bilgi elde etmek m?mk?n de&#287;il&#8217; diyor. Prof. David Gaunt ise, s?z konusu b?lgede 1915&#8217;te ?ok say&#305;da katliam&#305;n oldu&#287;unu ifade ederek, benzer mezar say&#305;s&#305;n&#305;n fazla oldu&#287;unda &#305;srar ediyor.<BR><BR>Hala?o&#287;lu, mezar i?in nisan ay&#305;nda giri&#351;imlerde bulunaca&#287;&#305;n&#305; a?&#305;klarken, K?y muhtar&#305; Sad&#305;k Ko?han, bir heyetin k?yde incelemelerde bulundu&#287;unu s?yledi. Mardin Valisi Mehmet K&#305;l&#305;?lar ise, herhangi bir incelemenin s?z konusu olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; belirterek, ba&#351;vuru olmas&#305; halinde kamuoyu ?n?nde mezar&#305; a?&#305;p inceleyebileceklerini a?&#305;klad&#305;. &#304;HD de konu hakk&#305;nda ocak ay&#305;ndan itibaren giri&#351;imlerde bulunacak.<BR><BR><B>TTK&#8217;den ?eli&#351;kili a?&#305;klama<\/B><BR><BR>T?rk Tarih Kurumu Ba&#351;kan&#305; Yusuf Hala?o&#287;lu, Nusaybin&#8217;in Xirab?baba k?y?nde ortaya ?&#305;kan toplu mezar konusunda giri&#351;imlerde bulunacaklar&#305;n&#305; s?yledi. Hala?o&#287;lu, mezar&#305;n incelenmesinden sonra sa&#287;l&#305;kl&#305; bilgi elde edebileceklerini s?yledi, ama yine de toplu mezar&#305;n Ermeni Soyk&#305;r&#305;m&#305;&#8217;ndan kalmad&#305;&#287;&#305;n&#305;, Roma veya Bizans d?nemine ait oldu&#287;unu savundu. Hala?o&#287;lu, ellerinde bu iddialar&#305;n&#305; kan&#305;tlayacak veriler oldu&#287;unu ve rahatl&#305;kla a?&#305;klayabileceklerini s?yledi. <BR><BR><B>Nisanda giri&#351;imler olacak<\/B><BR><BR>Hala?o&#287;lu, mezardan al&#305;nacak bulgular&#305;n incelenmesi durumunda iddialar&#305;n&#305;n kan&#305;tlanaca&#287;&#305;n&#305; ileri s?rd?. K&#305;&#351; ko&#351;ullar&#305;ndan dolay&#305; &#351;u anda mezar&#305; incelemelerinin zor oldu&#287;unu kaydeden Hala?o&#287;lu, nisan ay&#305;nda giri&#351;imlerde bulunacaklar&#305;n&#305; a?&#305;klad&#305;. Hala?o&#287;lu, Meclis ba&#351;ta olmak ?zere, ilgili resmi kurumlara mezar&#305;n incelenmesi i?in gerekli ba&#351;vuruyu yapacaklar&#305;n&#305; da bildirdi. Hala?o&#287;lu, mezar&#305;n a?&#305;lmas&#305; i?in uluslararas&#305; bir heyetin kurulmas&#305; ?nerisine kat&#305;ld&#305;&#287;&#305;n&#305; ve heyete Ermenistan&#8217;dan da bilim insanlar&#305;n&#305;n dahil olmas&#305;n&#305;n ?nemli oldu&#287;unu s?yledi. <BR><BR><B>Kemikler yeterli<\/B><BR><BR>Bu g?r?&#351;lerinden sonra Hala?o&#287;lu, ?eli&#351;kili bir &#351;ekilde, kesin sonu?lar&#305;n ise bulgular&#305;n incelenmesinden sonra elde edilebilece&#287;ini kaydetti. Hala?o&#287;lu, incelenmenin ?ok zaman almayaca&#287;&#305;n&#305;, kemiklerin ya da mezardan al&#305;nacak topra&#287;&#305;n incelenmesinin yeterli olaca&#287;&#305;n&#305; belirtti.<BR><BR><B>Kan&#305;t: Tehcir g?zergah&#305;<\/B><BR><BR>Hala?o&#287;lu, toplu mezar&#305;n Ermeni veya S?ryanilere ait olmad&#305;&#287;&#305;n&#305;n en ?nemli kan&#305;t&#305; olarak ise, s?z konusu k?y?n Ermeni tehciri s&#305;ras&#305;nda kullan&#305;lan g?zergahta bulunmamas&#305;n&#305; g?sterdi. &#304;sve?li Prof. David Gaunt ise, Hala?o&#287;lu&#8217;nun bu iddias&#305;na kar&#351;&#305;l&#305;k, Birinci D?nya Sava&#351;&#305; s&#305;ras&#305;nda Musul&#8217;dan s?rg?n edilerek Mardin&#8217;e g?nderilen ve burada ev hapsinde tutulan Jacques Rh?tor? adl&#305; Frans&#305;z Dominiken Rahibi&#8217;nin yazd&#305;klar&#305;n&#305; g?steriyor. Ya&#351;l&#305; bir rahip olan Rh?tor?, bu s&#305;rada tehcir g?zergah&#305;n&#305;n Diyarbak&#305;r vilayeti ?zerinden oldu&#287;unu ve Mardin&#8217;in de kullan&#305;ld&#305;&#287;&#305;n&#305; yazm&#305;&#351;t&#305;. Bir?ok yerel y?neticinin eylem ve ki&#351;ilikleri hakk&#305;nda da bilgi veren Rh?tor?, tehcir s&#305;ras&#305;nda s?z konusu g?zergahta ?lenlerin toplam say&#305;s&#305;n&#305; 200 bin olarak kayda ge?irmi&#351;ti. <BR><BR><B>K?rtler su?luymu&#351;!<\/B><BR><BR>Hala?o&#287;lu&#8217;nun en ilgin? iddias&#305; ise, katliam&#305; inkar edemeyen resmi ?evrelerin bir yerden sonra &#8216;T?rkler yapmad&#305;, K?rtler Ermenileri katletti&#8217; su?lamas&#305; oldu. Hala?o&#287;lu, Osmanl&#305;&#8217;n&#305;n resmi politikas&#305; oldu&#287;unu kabul etmektense, &#8216;Katliam yok, olsa bile K?rtler Ermenilerle ?arp&#305;&#351;t&#305;, onlar taraf&#305;ndan katledildiler, onlar da K?rtleri katlettiler. Ancak K?rtler de bizim yurtta&#351;lar&#305;m&#305;z oldu&#287;u i?in biz bunlar&#305; d?nyaya a?mak istemiyoruz&#8217; &#351;eklindeki iddialar&#305;n&#305; s&#305;ralad&#305;. <BR><BR><B>Muhtar: Heyet inceledi<\/B><BR><BR>Mezar&#305;n incelenmesi konusunda hala bir giri&#351;im s?z konusu de&#287;il. Xirab?baba (Kuru) K?y? Muhtar&#305; Sad&#305;k Ko?han&#8217;&#305;n verdi&#287;i bilgilere g?re, Ankara&#8217;dan giden tarih?ilerin de aralar&#305;nda bulundu&#287;u bir heyet, k?yde incelemelerde bulundu. Ko?han, Mardin Valisi Mehmet K&#305;l&#305;?lar ile Nusaybin Kaymakam&#305; ve beraberindeki heyetin mezarla ilgili haberlerin bas&#305;na yans&#305;mas&#305;ndan sonra k?yde incelemelerde bulundu&#287;unu ve mezardan kemiklerle toprak ald&#305;klar&#305;n&#305; s?yledi. Ancak bu bilgiler Mardin Valisi taraf&#305;ndan do&#287;rulanmad&#305;. <BR><BR><B>Vali: Kamuoyu ?n?nde a?&#305;ls&#305;n<\/B><BR><BR>Mardin Valisi Mehmet K&#305;l&#305;?lar, mezar hakk&#305;nda bilgi sahibi olduklar&#305;n&#305;, ancak herhangi bir bilimsel inceleme yap&#305;lmad&#305;&#287;&#305; i?in bir &#351;ey s?ylemelerinin erken oldu&#287;unu s?yledi. K?yde inceleme yapt&#305;klar&#305; ve baz&#305; bulgular&#305; incelemek ?zere Ankara&#8217;ya g?nderdikleri y?n?ndeki bilgilerin do&#287;ru olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; belirten K&#305;l&#305;?lar, &#351;imdiye kadar mezar&#305;n incelenmesi i?in herhangi bir ba&#351;vurunun olmad&#305;&#287;&#305;n&#305; da aktard&#305;. K&#305;l&#305;?lar, mezar&#305;n bas&#305;n ve kamuoyu ?n?nde incelenmesi ve ger?eklerin ortaya ?&#305;kar&#305;lmas&#305; gerekti&#287;ini s?yledi.<BR><BR><B>&#8216;Dara&#8217;daki durumla k?y?n?zdeki durum ayn&#305;&#8217;<\/B><BR><BR>K?y Muhtar&#305; Sad&#305;k Ko?han, ortaya ?&#305;kar&#305;lan mezara benzer ?ok say&#305;da mezar&#305;n y?rede bulundu&#287;una dikkat ?ekerek, k?yde incelemelerde bulunan heyetteki baz&#305; ki&#351;ilerin kendilerine &#8216;Dara&#8217;daki durum ne ise sizin k?ydeki durum da ayn&#305;d&#305;r&#8217; dediklerini aktard&#305;. Konuyla ilgili ara&#351;t&#305;rmalar&#305; bulunan &#304;sve?li Prof. David Gaunt da 7 Kas&#305;m&#8217;da ?lkede ?zg?r G?ndem gazetesinde yay&#305;nlanan demecinde, Xirab?baba&#8217;daki toplu mezarla ilgili olarak Dara k?y?ne dikkat ?ekmi&#351;ti. Gaunt &#351;unlar&#305; belirtmi&#351;ti: &#8216;K?y?n Nusaybin&#8217;den ?ok Dara&#8217;ya (bug?nk? O&#287;uz k?y?) yak&#305;n oldu&#287;u dikkate al&#305;nd&#305;&#287;&#305;nda, toplu mezarda bulunan iskeletlerin b?y?k bir ihtimalle 14 Haziran 1915&#8217;te Dara&#8217;dan toplanm&#305;&#351; ve katledilmi&#351; olan 150 Ermeni ve 120 S?ryani aile reisine ait oldu&#287;unu d?&#351;?n?yorum.&#8217;<BR><BR><B>&#8216;Kuyular mezar yap&#305;ld&#305;&#8217;<\/B><BR><BR>Y?rede ?ok say&#305;da mezar&#305;n bulunmas&#305;, ayn&#305; zamanda Prof. Gaunt&#8217;un s?z?n? etti&#287;i Dara katliam&#305; s&#305;ras&#305;nda kullan&#305;lan kuyu ve ma&#287;aralar&#305; da g?ndeme getiriyor. Prof. Gaunt, bu konuda &#351;unlar&#305; s?ylemi&#351;ti: &#8216;Katliamdan ka?&#305;p kurtulmu&#351; olan bir S?ryani&#8217;nin anlat&#305;m&#305;na g?re, 150 Ermeni ve 120 S?ryani, toplam 270 ki&#351;i kasabadan ?&#305;kar&#305;larak bir s?re y?r?t?lm?&#351;, sonras&#305;nda ?ld?r?lerek cesetleri bir kuyuya at&#305;lm&#305;&#351;t&#305;. Ancak S?ryaniler ve Ermenilerin iki ayr&#305; grup halinde ?ld?r?lm?&#351; olmalar&#305;, S?ryanilerin cesetlerinin kuyuya at&#305;l&#305;rken, Ermenilerin bu ma&#287;araya at&#305;lm&#305;&#351; olmas&#305; muhtemeldir.&#8217;<\/FONT><\/FONT><BR><BR><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NUR&#304; FIRATYeni y&#305;la girerken, 2006&#8217;dan kalan en ?nemli g?ndemlerden bir tanesi hi? ku&#351;kusuz Mardin&#8217;in Nusaybin il?esine ba&#287;l&#305; Xirab?baba (Kuru) k?y?nde 17 Ekim&#8217;de k?yl?lerce ortaya ?&#305;kar&#305;lan toplu mezar oldu. Toplu mezar 2007&#8217;nin de en ?nemli g?ndemleri aras&#305;nda yer alacak. ??nk? ortada ciddi iddialar var ve h&#65533;l&#65533; incelenmemi&#351; bir toplu mezar s?z konusu. T?rk Tarih Kurumu (TTK) &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-390","post","type-post","status-publish","format-standard","","category-assyrian-news"],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=390"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/390\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}