{"id":1835,"date":"2012-03-21T11:53:49","date_gmt":"2012-03-21T11:53:49","guid":{"rendered":""},"modified":"2012-03-21T11:53:49","modified_gmt":"2012-03-21T11:53:49","slug":"suriyede-kim-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ado-world.com\/en\/suriyede-kim-kimdir\/","title":{"rendered":"Suriye’de kim kimdir?"},"content":{"rendered":"
Suriye’de kim kimdir?
\nTimeturk, dünya gündeminin en önemli gündem ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan olan Suriye dosyas\u0131n\u0131 aç\u0131yor. Suriye’yi çok yönlü olarak masaya yat\u0131ran Timeturk, ülkenin röntgenini çekti. \u0130lk dosyam\u0131zda Suriye muhalefetini ele ald\u0131k. <\/p>\n

20 Mart 2012 Sal\u0131 – 14:19<\/p>\n

Tunus’ta ba\u015flay\u0131p M\u0131s\u0131r’a s\u0131çrayan ve bütün Ortado\u011fu’yu saran isyan dalgas\u0131n\u0131n son dura\u011f\u0131 Suriye oldu. Her ne kadar bu ülkelerin halklar\u0131 bask\u0131c\u0131, adaletsiz rejimleri alt\u0131nda y\u0131llard\u0131r ezilmek gibi ortak bir kaderi payla\u015f\u0131yor olsalar da her ülke kendi iç dinamiklerini ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Bu nedenle, isyan\u0131n s\u0131çrad\u0131\u011f\u0131 her yeni ülkede geli\u015fmelere ve izleyen günlerdeki sü¬rece ili\u015fkin sa\u011fl\u0131kl\u0131 öngörülerde bulunabilmek için, öncelikle o ülkenin tarihinden kültürüne, ekonomik ili\u015fkilerinden uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki yerine kapsaml\u0131 bir okuma yapmak gerekiyor. <\/p>\n

Tarihsel bilgilere ula\u015fmak nispeten kolayken, as\u0131l sorun güncel iç dengelerin takip edilmesinde ya\u015fan\u0131yor. Bunun öncelikli nedenlerinden biri bu bilgileri içeren yaz\u0131 ve makalelerin Türkçe bir yana Arapça ve \u0130ngilizce’de bile oldukça k\u0131s\u0131tl\u0131 olmas\u0131. Bir di\u011fer nedeni ise olaylar\u0131n h\u0131zla patlak vermesinin bir netice¬si olarak bütünlüklü bir \u015fekilde siyasi dengeleri do\u011frudan analiz eden güncel yaz\u0131 ve raporlar\u0131n kaleme al\u0131nmam\u0131\u015f olmas\u0131. Bu durum asl\u0131nda Suriye’de oldu\u011fu gibi rejimin kapal\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu bir sonuç. So¬\u011fuk Sava\u015f’tan ç\u0131kmam\u0131\u015f bürokratik yap\u0131s\u0131, tahakküm alt\u0131ndaki medyas\u0131, farkl\u0131 istihbarat ve polis örgütleri ile örülmü\u015f güvenlik a\u011f\u0131 her dönem Suriye hakk\u0131nda bilgi edinmeyi zora sokarken, ülke içinde ya\u015fayanlar\u0131n bile mahkûm oldu\u011fu bu “bilgisizlik” Suriye’deki dengelerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ola¬rak okunmas\u0131n\u0131 ve de\u011ferlendirilmesini engellemekte. <\/p>\n

Bu \u015fartlara bir de Suriye gibi isyanlar\u0131n takip edilmeye çal\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ül¬kelerde düne kadar yabanc\u0131 olunan pek çok ismin gündemimize girmi\u015f olmas\u0131n\u0131 eklemek gerekiyor. Bu konuda kaç\u0131n\u0131lmaz olarak yo\u011fun bir bil¬gi kirlili\u011fi de ya\u015fan\u0131yor. Derinlemesine ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n eksikli\u011fi medyay\u0131 önemli bir bilgi edinme arac\u0131 haline getirirken, bu kanalla gelen bilgi¬lerde s\u0131kl\u0131kla çeli\u015fen ifadeler yer alabiliyor veya önemli siyasi figürler göz ard\u0131 edilebiliyor. Bütün bu kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n bir nebze önüne geçebilmek ve ülke içindeki siyasi dengeleri alg\u0131layabilmek ad\u0131na hem rejim yanl\u0131s\u0131 hem de muhalif önemli figürlerin geçmi\u015flerini, konumlar\u0131n\u0131, güçlerini, etnik\/dini kökenlerini içeren bilgilerin derli toplu olarak verilmesinin ya¬rarl\u0131 olaca\u011f\u0131 kanaatindeyiz. Ayr\u0131ca siyasi, toplumsal ve dini yap\u0131n\u0131n, bu yap\u0131n\u0131n içinde yer alan geleneksel ve isyana paralel ortaya ç\u0131kan yeni ku¬rum ve yap\u0131lar\u0131n da bilinmesi önemli bir gereklilik. Ancak bu bilgilerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ülke içi dengeleri takip edebilmek ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 gelecek öngörüle¬rinde bulunabilmek mümkün olacakt\u0131r. <\/p>\n

Bu amaçla SETA taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan “Suriye’de Kim Kimdir” ba\u015fl\u0131kl\u0131 çal\u0131\u015fmada rejim ve muhalefet cephesindeki aktörlere yeni isimler eklenir¬ken, yeni yap\u0131lanmalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na dikkat çekiliyor. Ayr\u0131ca ordunun, medyan\u0131n, din adam¬lar\u0131n\u0131n, toplumsal hareketlerin Suriye’de ya\u015fad\u0131klar\u0131 bölünme ve sürece etkileri onlar\u0131 da böyle bir çal\u0131\u015fmaya dâhil etmeyi zorunlu hale getirdi. Bu durum Suriye’de Kim Kimdir çal\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n gözden geçirilerek geni\u015fle¬tilmesi ihtiyac\u0131n\u0131 do\u011furdu.<\/p>\n

Sorbonne Üniversitesi’nde siyaset sosyolojisi profesörü ve Ça\u011fda\u015f Do\u011fu Çal\u0131\u015fmalar\u0131 Merkezi Müdürü olan Galyun,1945 y\u0131l\u0131nda Hums’ta do\u011fmu\u015ftur. Galyun 13 ya\u015f\u0131na ka¬dar Hums’ta ya\u015fam\u0131\u015f, daha sonra ailesi ile birlikte lise ve üniversite e\u011fitimi ald\u0131\u011f\u0131 \u015eam’a yerle\u015fmi\u015ftir. Gençlik y\u0131llar\u0131nda dönemin siyasi atmosferini yans\u0131tan Arap milliyetçili\u011fi, Nas\u0131rc\u0131l\u0131k, Marksizm ve demokrasi dü\u015füncelerinin etkisinde kalm\u0131\u015ft\u0131r.132 Haf\u0131z Esad’\u0131n iktidar\u0131 ele geçirdi\u011fi 1971 y\u0131l\u0131nda, tek partili sisteme dayanan mevcut bask\u0131c\u0131 rejimde siyasi faaliyet yürütemeyece\u011fini anlayarak Suriye’den ayr\u0131lm\u0131\u015f, hayat\u0131n\u0131n uzun bir bölü¬münü geçirece\u011fi Fransa’ya yerle\u015fmi\u015ftir.133 Fransa’da siyaset sosyolojisi üzerine tamamla¬d\u0131\u011f\u0131 doktoras\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, kariyerine \u015eam Üniversitesi’nde devam etmek üzere 1974’te Suriye’ye dönmü\u015f, ancak Baas rejiminin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda Suriye’de akademisyenli\u011fi sür¬düremeyece\u011fine karar vererek bir kez daha ülkesinden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.134 1976’da Cezayir’de akademisyenli\u011fe ba\u015flayan Galyun, burada yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 ‘Demokrasi \u0130çin Manifesto’ kitab\u0131 ile tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kitab\u0131nda, Arap ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketleri sonucunda ortaya ç\u0131kan rejimlerin, siyasi ve ekonomik aç\u0131dan ba\u015far\u0131l\u0131 yönetimler ortaya koyamad\u0131klar\u0131na de\u011fin¬mi\u015f, söz konusu rejimleri toplumda tam demokratik siyasi kat\u0131l\u0131m\u0131 gerçekle\u015ftirebilmek için reform yapmaya ça\u011f\u0131rm\u0131\u015f ve Arap dünyas\u0131 için demokrasinin tarihsel bir zorunluluk oldu\u011funa vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015eTE SUR\u0130YE’DEK\u0130 ETK\u0130N MUHAL\u0130F \u0130S\u0130MLER:<\/p>\n

BURHAN GALYUN<\/p>\n

Burhan Galyun, 1980’lerde siyasi parti faaliyetlerinden uzak durmu\u015f ancak yürüttü\u011fü dü\u015fünsel faaliyetlerle Suriye rejiminin önemli muhaliflerinden biri olmu\u015ftur. 1982 Hama Katliam\u0131 sonras\u0131nda, Suriye diasporas\u0131n\u0131n kurdu\u011fu Esad rejimi kar\u015f\u0131t\u0131 Suriye Kültürel ve Sosyal Forumu’nun uzun y\u0131llar liderli\u011fini yapan Galyun, 1983’te kurulan Arap \u0130nsan Hak¬lar\u0131 Örgütü’nün kurucu üyeli\u011fini yürütmü\u015ftür137. Burhan Galyun, Be\u015far Esad’\u0131n 2000’de iktidara gelmesinin ard\u0131ndan sosyal ve siyasal sorunlar\u0131n çe\u015fitli oturumlarda tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015eam Bahar\u0131 döneminde Suriye’ye giderek muhaliflerle temaslarda bulunmu\u015ftur. K\u0131sa bir süre sonra \u015eam’daki bu siyasi tart\u0131\u015fma ortam\u0131 rejim taraf\u0131ndan yasaklan\u0131nca, Galyun siyasi faaliyetlerine Suriye d\u0131\u015f\u0131nda devam etmi\u015ftir. 2005 y\u0131l\u0131nda Suriye muhalefetini bir araya getirmek için liberallerin, i\u015fadamlar\u0131n\u0131n, Kürt gruplar\u0131n, a\u015firetlerin ve STK’lar\u0131n imzalad\u0131\u011f\u0131 \u015eam Deklarasyonu için faaliyetlerde bulunmu\u015f, Suriye güvenlik güçlerinin ç\u0131kard\u0131\u011f\u0131 zorluklara kar\u015f\u0131n Suriye’deki ziyaretlerine devam etmi\u015ftir<\/p>\n

Suriye’de Esad rejimine kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan de\u011fi\u015fim yanl\u0131s\u0131 muhalif harekette yer alan Gal¬yun, 16-17 Temmuz \u0130stanbul Konferans\u0131’n\u0131n ard\u0131ndan 29 A\u011fustos 2011’de Suriye Ulusal Konseyi’nin geçici ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na getirilmi\u015ftir.139 Galyun, Suriye Ulusal Konseyinin ülke¬deki tüm muhalif gruplar\u0131 bir araya getiren yap\u0131 olarak uluslararas\u0131 toplumun ileti\u015fime geçece\u011fi yegâne kurum oldu\u011funu ifade etmi\u015ftir.140 Silahl\u0131 mücadele yerine siyasi müca¬deleyi savunan Galyun, Esad rejimi sivillere yönelik \u015fiddeti art\u0131r\u0131nca BM’ye ça\u011fr\u0131 yaparak Suriye’ye uluslararas\u0131 müdahale talep etmi\u015ftir.Suriye’nin d\u0131\u015f politikada \u0130ran’la yak\u0131n¬la\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 tav\u0131r tak\u0131nan Galyun, verdi\u011fi bir mülakatta Suriye rejimini devirmeleri durumunda Suriye’nin \u0130ran ve Hizbullah’la yak\u0131n ili\u015fkilerine son vereceklerini aç\u0131klam\u0131\u015f¬t\u0131r. Galyun ayr\u0131ca, Arap dünyas\u0131nda \u0130ran modelinin iflas etti\u011fini, art\u0131k herkesin Türk mo¬delini takip etmek istedi\u011fini söylemi\u015ftir.<\/p>\n

ABDULBAS\u0130T SEYDA<\/p>\n

1956’da Suriye’de Kürtlerin yo\u011funluklu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Ha¬seke vilayetinde do\u011fan Abdulbasit Seyda, 1994’ten beri \u0130sveç’te sürgün hayat\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. Do\u011fu Bilim¬leri ve Asuroloji alan\u0131nda doktora derecesi bulunmaktad\u0131r. 2003’te yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 ‘Suriye’de Kürt Sorunu’ kitab\u0131yla da tan\u0131nan Seyda, Ulusal Kürt Bloku’nu temsil etmektedir, Suriye Ulusal Konseyi’nin 26 üyeli Genel Sekreterli\u011findeki dört Kürt’ten biridir ve Konsey’in \u0130cra Kurulu üyesidir. 145 Il\u0131ml\u0131 ki\u015fili\u011fi ve liberal görü\u015fleri ile ön plana ç\u0131kan Seyda,146 kon¬sey içerisindeki uyumu ve birlikte çal\u0131\u015fma ruhunu güçlendiren isimlerden birisidir. Seyda, Irak, Lübnan ve Ürdün, Suriyeli muhaliflerin toplant\u0131lar\u0131na izin vermezken, Türkiye’nin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 özgürlük ortam\u0131 sayesinde önemli kararlar\u0131n al\u0131nabildi\u011fi de\u011ferlen¬dirmesini yapmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Seyda’ya göre Suriye Ulusal Konseyi’nin Türkiye ile sahip oldu\u011fu iyi ili\u015fkiler gelecekte Suriye Kürtlerinin sorunlar\u0131n\u0131n çözümüne de engel te\u015fkil etmeyecektir.<\/p>\n

R\u0130AD SE\u0130F<\/p>\n

1946 do\u011fumlu olan Riad Seif, Ulusal Diyalog Foru¬mu’nun kurucusudur. Liberal ki\u015fili\u011fi ile tan\u0131nmak-tad\u0131r. 1994 ve 1998 y\u0131llar\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak par¬lementoda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Suriye’de tan\u0131nm\u0131\u015f bir i\u015fadam\u0131 olan Riad Seyf, i\u015f hayat\u0131na 1960’l\u0131 y\u0131llarda gömlek üreterek ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 1993 y\u0131l\u0131nda Yeni Adidas \u015eirketi ad\u0131 alt\u0131nda Adidas firmas\u0131n\u0131n temsilcili\u011fini alarak Suriye’de bir ilke imza atm\u0131\u015ft\u0131r. Haf\u0131z Esad’\u0131n ölümün¬den sonra Seyf, “Suriye’nin siyasi sisteminin önünü nas\u0131l açmal\u0131y\u0131z” sorusunu tart\u0131\u015fmak amac\u0131yla Suriyeli ayd\u0131nlar\u0131n ve ba\u011f\u0131ms\u0131z figürlerin bir araya gelmesine liderlik etmi\u015ftir. Ayd\u0131nlardan olu\u015fan bu grup her Çar\u015famba Seyf’in evinde toplanmaya ba\u015flam\u0131\u015f ve niha¬yetinde bu toplant\u0131lardan Ulusal Diyalog Forumu do\u011fmu\u015ftur. Grubun tart\u0131\u015fma konular\u0131 aras\u0131nda insan haklar\u0131, ço\u011fulculuk, bas\u0131n özgürlü\u011fü ve sivil toplum in\u015fas\u0131 gibi ba\u015fl\u0131klar yer almaktad\u0131r. 6 May\u0131s 2011’de Cuma namaz\u0131ndan sonra Al Hassan Camii’nin yak\u0131nlar\u0131nda yap\u0131lan protestolarda “pro¬testo yasa\u011f\u0131n\u0131 deldi\u011fi” gerekçesiyle tutuklanm\u0131\u015f ve on gün sonra ba\u015fka muhaliflerle birlikte serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r151. Bu olaydan sonra hakk\u0131nda ç\u0131kar\u0131lan yurtd\u0131\u015f\u0131na ç\u0131k\u0131\u015f ya¬sa\u011f\u0131 nedeniyle, e\u015fiyle birlikte tedavi amaçl\u0131 Almanya’ya giderken \u015eam havaliman\u0131nda durdurulup geri çevrilmi\u015ftir.152 A\u011fustos 2011’de Ankara’da aç\u0131klanan, ancak sonradan geri çekilen Yeni Ulusal Konsey’in 94 üyesinden biri olarak ismi geçmi\u015ftir.153 Daha son¬ra \u0130stanbul’da kurulan Suriye Ulusal Konseyi’nin üyeleri aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.154 7 Ekim 2011’de, Kürt siyasi lider Tammo’nun öldürüldü\u011fü gün, Seyf de Al Hassan Camii civar\u0131n¬da güvenlik güçleri taraf\u0131ndan dövülerek hastanelik edilmi\u015ftir.“Suriye, Esad ailesinin de\u011fil, Suriyelilerin olmal\u0131d\u0131r” diyen Seyf, tek iste\u011finin ölmeden önce Suriye’de de\u011fi\u015fimi görmek oldu\u011funu s\u0131kl\u0131kla dile getirmektedir<\/p>\n

MUHAMMED FARUK<\/p>\n

Suriye Müslüman Karde\u015fler Te\u015fkilat\u0131 Siyasi Büro \u015eefi ve Suriye Ulusal Konseyi \u0130cra Kurulu Üyesi olan Muhammed Faruk Tayfur, Hama \u015fehrinde do\u011fmu\u015ftur. Halep Üniversitesi Mi¬marl\u0131k bölümünden mezun olmu\u015ftur. 1975 senesinde Müslüman Karde\u015flerle ba\u011flant\u0131s\u0131 sebebiyle Suriye’den ayr\u0131lmak zorunda kalan Tayfur, son iki y\u0131ld\u0131r \u0130stanbul’da ikamet et¬mektedir. Tayfur hem Beyanuni döneminde hem de \u015eukfa döneminde Müslüman Kar¬de\u015fler te\u015fkilat\u0131 içerisinde birçok vazifelerde bulundu. Tayfur, Suriye Müslüman Karde\u015fle¬ri’nin \u015eukfa ile birlikte en etkin iki isminden birisidir. Tayfur, muhaliflere yap\u0131lan d\u0131\u015f destek iddialar\u0131n\u0131 reddederek hareketin tamamen ulusal oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 çizmektedir.159 Yapt\u0131\u011f\u0131 bir aç\u0131klamada Tayfur, Esad rejiminin siyasi olarak sona erdi\u011fini ancak askeri gücünü kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 aç\u0131klad\u0131ktan sonra Suriye’de sivillere yönelik uygula¬nan \u015fiddetin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 için Bat\u0131l\u0131 güçlerin yerine Türkiye’nin müdahalesine olumlu bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemi\u015f, hava sahas\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve tampon bölge olu\u015fturulmas\u0131 konu¬sunda Türkiye’nin rol oynamas\u0131n\u0131n gerekti\u011fini belirtmi\u015ftir.160 Faruk Tayfur, BM Güvenlik Konseyi’nden Esad yönetimine ç\u0131kacak yapt\u0131r\u0131m karar\u0131n\u0131 veto eden Çin ve Rusya’y\u0131 ve Suriye rejimine askeri destek veren \u0130ran’\u0131 ise Suriye halk\u0131n\u0131n dü\u015fman\u0131 olarak de\u011ferlen¬dirmektedir<\/p>\n

ABDULAHAT STEYFO<\/p>\n

Suriye Ulusal Konseyi Yürütme Kurulu üyesi olan Abdulahat Steyfo, Suriye’nin Haseke vilayetinde do\u011fmu\u015ftur.Ana dili Suryanice olan Steyfo etnik olarak Asuri, dini olarak H\u0131ristiyand\u0131r.163 Steyfo, Ulusal Konsey’de Demokratik Asuri Örgü¬tü’nü164 temsil etmektedir ve kendisi bu örgütün Avrupa kolu sorumlusudur. 30 y\u0131ldan daha uzun bir süredir faal olan Demokratik Asuri Örgütü, Asuri Süryanileri temsil eden en eski ve en büyük organizasyon olarak bilinmektedir.Steyfo, Konseyin aralar\u0131nda ABD D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Hillary Clinton, Rusya D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Sergey Lavrov, Türkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Ahmet Davuto\u011flu, Arap Birli\u011fi Genel Sekreteri Nebil el Arabi’yle gerçekle\u015ftirilen görü\u015fmeler dahil olmak üzere üst düzey görü\u015fmele¬rinde yer alm\u0131\u015f ve Suriye muhalefetinin uluslararas\u0131 destek aray\u0131\u015f\u0131 çabalar\u0131nda rol alm\u0131\u015f¬t\u0131r. Bu amaçla, Suriye Ulusal Konseyi’nin Libya, \u0130talya, Almanya, Fas ve Tunus’a gerçekle\u015f¬tirdi\u011fi ziyarelerde bulunmu\u015ftur. Türk, Rus, Katar ve Arap Birli\u011fi inisiyatiflerinin Suriye rejim nezdinde ba\u015far\u0131l\u0131 olamayaca¬\u011f\u0131n\u0131 söyleyen Steyfo’ya göre çözüm için Suriye dosyas\u0131n\u0131n BM Güvenlik Konseyi günde-mine ta\u015f\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini savunuyor<\/p>\n

AHMED RAMAZAN<\/p>\n

Ahmed Ramazan, 1992 y\u0131l\u0131nda Londra’da bütün Arap dünyas\u0131yla ilgilenen ve Arap ülkelerinde bürolar\u0131 ve temsilcileri olan Al Quds Uluslararas\u0131 Haber Ajans\u0131’n\u0131 kurmu\u015ftur. Ramazan, halen bu ajans\u0131n genel müdürlü\u011fünü yapmaktad\u0131r.169 Suriye Ulusal Konseyi’nde ço\u011fun¬lu\u011fu Suriye d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u0130slamc\u0131lar\u0131n te\u015fkil etti\u011fi Suriye için Milli Çal\u0131\u015fma Gurubunu temsilen yer alan Ramazan, konseyin en etkin birimi icra komitesinde de bulunmaktad\u0131r. SUK’un kurulma a\u015famas\u0131nda aktif olarak yer alan ve müzakereci ki\u015fili\u011fi ile ön plana ç\u0131kan Ramazan, Hamas’\u0131n Beyrut’tan yay\u0131n yapan El-Aksa Televizyonu’nun haber direktörlü\u011fünü de yapm\u0131\u015ft\u0131r. Suriye muhalefetinin rejimi tecrit etmek için ekonomik, siyasi ve diplomatik olmak üzere üç farkl\u0131 koldan çal\u0131\u015fma yürüttü\u011fünü söyleyen Ramazan, Esad rejiminin bu d\u0131\u015f¬lanmaya dayanamayaca\u011f\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r.173 Bu noktada Suriye’deki ayaklanman\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n Esad rejiminin uluslararas\u0131 toplum taraf\u0131ndan tecrit edilmesine de ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu üzerinde duran Ramazan, \u0130ran’\u0131n tavr\u0131n\u0131 ele\u015ftirmekte ve rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi oldu¬\u011funda \u0130ran’a kar\u015f\u0131 tutumun belirlenmesinde bunun hat\u0131rlanaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etmektedir.174 Suriye’de de\u011fi\u015fimin bar\u0131\u015fç\u0131l yollarla olmas\u0131na özen gösterdiklerini s\u0131kl\u0131kla belirten Ra¬mazan, Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) Kumandan\u0131 Riyad El Esad’la yapt\u0131klar\u0131 toplant\u0131 son¬ras\u0131nda ÖSO’nun rejime kar\u015f\u0131 herhangi bir sald\u0131r\u0131da bulunmayaca\u011f\u0131n\u0131 ve sadece sivilleri korumakla görevli oldu\u011funu aç\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

BESMA KODMAN\u0130<\/p>\n

29 Nisan 1958’de Suriye’de do\u011fan Besma Kodmani, Fransa’da sürgünde ya\u015famaktad\u0131r. Kodmani, doktora derecesini Fransa’daki Sciences-Po Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü’nden alm\u0131\u015ft\u0131r,177 1981 y\u0131l\u0131nda Institut Français des Relations Internationales (IFRI)’da Ortado¬\u011fu Program\u0131n\u0131 kurmu\u015f ve 1998 y\u0131l\u0131na kadar bu program\u0131n direktörlü\u011fünü yürütmü\u015ftür. 1990-1998 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Marne-la-Vallee ve Sorborne Üniversitelerinde doçent olarak görev yapan Kodmani,178 1996-1998 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Frans\u0131z D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131’nda dan\u0131\u015fmanl\u0131k görevinde bulunmu\u015ftur. Kodmani 1999 y\u0131l\u0131ndan 2005 y\u0131l\u0131na kadar ise Kahire’deki Ford Vakf\u0131’nda Yönetim ve Uluslararas\u0131 \u0130\u015fbirli\u011fi Program\u0131n\u0131 yürütmü\u015ftür. Milliyetçi-sol e\u011filimleri ile tan\u0131nan Besma Kodmani her zaman Esad rejimi muhaliflerinin saf\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Be\u015far Esad döneminde hareketlenmeye ba\u015flayan Suriye muhale¬fetine ili\u015fkin olarak çok çe\u015fitli ve bölünmü\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen muhalefetten her kesimin birle\u015ferek rejime kar\u015f\u0131 olgun ve makul bir strateji izledi\u011fi yorumunu yapm\u0131\u015ft\u0131r. Kodmani, Suriye Ulusal Konseyi sözcüsüdür<\/p>\n

HEYSEM EL MAL\u0130H<\/p>\n

Heysem El Malih 1931 y\u0131l\u0131nda \u015eam’da do\u011fmu\u015ftur. Suriye muhalefetinin en eski isimlerinden birisidir. \u0130slami görü\u015fleri ile tan\u0131nsa da rejim kar\u015f\u0131t\u0131 muhalefetini daha çok demokratik-libe¬ral vurgularla yürütmü\u015ftür.186 Yarg\u0131ya yönelik ele\u015ftirileri sebebiyle ilk kez 1951 y\u0131l\u0131nda tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r.187 Malih, 8 Mart 1963’te iktidara gelen yeni hükümetin ola\u011fanüstü hal yasas\u0131na kar\u015f\u0131 ç\u0131kt\u0131\u011f\u0131 için görevine son verilene kadar 10 y\u0131l süreyle hâkimlik yapm\u0131\u015f¬t\u0131r.188 1970’li y\u0131llarda insan haklar\u0131 savunucusu olarak çal\u0131\u015fmaya devam eden Malih, 1978 y\u0131l\u0131nda çal\u0131\u015fma arkada\u015flar\u0131yla birlikte anayasal reformlar yap\u0131lmas\u0131, ola\u011fanüstü hal yasa¬s\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve siyasi tutuklular\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 talep eden bir bildiri haz\u0131rla¬m\u0131\u015ft\u0131r. Malih, Avukatlar Barosu Birli\u011fi’ndeki bu sivil toplum faaliyetlerinden dolay\u0131 1980 y\u0131l\u0131nda tekrar tutuklanm\u0131\u015f ve 1987 y\u0131l\u0131na kadar cezaevinde kalm\u0131\u015ft\u0131r. Heysem El Malih, 7 May\u0131s 2001’de kurulan Suriye \u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi’nin ba\u015fkan\u0131 se¬çilmi\u015ftir. 2002 y\u0131l\u0131nda Arab Program for Human Rights Activists taraf\u0131ndan ‘Y\u0131l\u0131n En \u0130yi \u0130n¬san Haklar\u0131 Savunucusu’ ödülüne ve 2006 y\u0131l\u0131nda Hollanda’da Geuzen Madalyas\u0131’na190 lay\u0131k görülmü\u015ftür. Rejime daha çok insan haklar\u0131, yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve anayasan\u0131n üstünlü\u011fü ile ilgili konularda muhalefet etmi\u015ftir.<\/p>\n

SEM\u0130R NE\u015e\u015eAR<\/p>\n

Semir Ne\u015f\u015far 1945’te Halep’te do\u011fmu\u015ftur. Lisans\u0131n\u0131 ticaret ve iktisat alan\u0131nda tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Ticaretle u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131 Halep’te ayd\u0131nlar aras\u0131nda demokratik diya¬log toplant\u0131lar\u0131 tertip eden el Kevakibi Platformu’nu kurmu\u015ftur. 2003 y\u0131l\u0131nda “Ola\u011fanüs¬tü Hal’in 40. Y\u0131ldönümü” ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir panel organizasyonuna kat\u0131lmaktan dolay\u0131 tutuklan¬m\u0131\u015f, daha sonra serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Liberal kimli\u011fi ile tan\u0131nan Ne\u015f\u015far, Suriye’de liberal ve demokratik e\u011filimli birçok muhalif gurubun içerisinde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Suriye Ulusal Konseyi \u0130cra Kurulu’na seçilen muhaliflerden birisi olan Ne\u015f\u015far, konseyde \u015eam Deklerasyonu koalisyonunu temsil etmektedir. Ne\u015f\u015far Suriye’nin toprak bütünlü¬\u011fünü savunmakta ve ülkedeki tüm vatanda\u015flar\u0131n e\u015fit \u015fartlarda ve e\u015fit haklara sahip ol¬mas\u0131 gerekti\u011fini dile getirmektedir. Ayr\u0131ca Ne\u015f\u015far, Suriye’de kat\u0131 bir merkezi yönetimin bulunmas\u0131n\u0131, vilayetlerin yönetimini i\u015flevsiz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerekçesi ile ele\u015ftirmektedir<\/p>\n

GEORGE SABRA<\/p>\n

1947 y\u0131l\u0131nda \u015eam’da do\u011fan George Sabra, 1967 y\u0131¬l\u0131nda \u015eam’daki ö\u011fretmen okulundan ve 1971 y\u0131l\u0131n¬da \u015eam Üniversitesi Co\u011frafya bölümünden mezun olmu\u015ftur. E\u011ftim teknolojileri üzerine Indiana Üniversitesinde yüksek lisans yapan Sabra, uzun y\u0131llar Suriye’de ilkokul ve ortaokul ö\u011fretmenli\u011fi ve idarecili\u011fi yapm\u0131\u015f, televizyon¬larda e\u011fitime yönelik programlar haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. Birçok e\u011fitim dergisinin kurulmas\u0131na da öncülük eden Sabra, özellikle çocuklar için yazd\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa hikâyeler ve denemelerle de ta-n\u0131nmaktad\u0131r. 19 Eylül 2011’de serbest b\u0131rak\u0131lan Sabra, ülkeyi terketmi\u015f ve Suriye Ulusal Konseyi’nin Genel Sekreterli\u011fine dahil edilmi\u015ftir.213 Su¬riye muhalefeti içerisinde uzun y\u0131llar devam eden rolü, Hristiyan olmas\u0131na ra\u011fmen \u0130slami referanslar\u0131 kullanmas\u0131, liberal kimli\u011fi ve Suriye içerisindeki bilinirli\u011fi Sabra’y\u0131 k\u0131sa sürede Suriye Ulusal Konsey içerisinde önemli bir figür haline getirmi\u015ftir. Sabra’n\u0131n ismi Burhan Galyun sonras\u0131nda konseyin geçici ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yürütecekler aras\u0131nda geçmektedir.<\/p>\n

NEVAF BE\u015e\u0130R<\/p>\n

Suriye’nin en büyük a\u015firetlerinden El Bakkara a\u015firetinin lideri olan Nevaf Be\u015fir, Deyri Zor’da do\u011fmu\u015ftur. Uzun süreden beri Esad yönetimine olan muhalefetiyle bilinen Be\u015fir, 2005’te kurulan \u015eam Deklarasyonu koalisyonunun da üyesidir. Nevaf Be\u015fir, rejime muhalefeti nedeniyle defalarca sorgulanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Temmuz 2011’de tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eam’da Siyasi Güvenlik Direktörlü\u011fü taraf\u0131ndan 72 gün hapiste tutulan Be\u015fir, bu sürenin 20 gününü hücre hapsinde geçirmi\u015ftir. Bu süreç zarf\u0131nda Deyri Zor’da ailesinin bulundu\u011fu ev Suriye ordusuna ait tanklarla çevrilen Be¬\u015fir, ailesinin hayat\u0131 ile tehdit edilmi\u015ftir.216 Hapiste iken Suriyeli yetkililer taraf\u0131ndan silah zoruyla televizyona ç\u0131kart\u0131lan Nevaf Be\u015fir, Be\u015far Esad’\u0131n reformlar\u0131na ili\u015fkin rejim lehine bir konu\u015fma yapmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve Suriye’den kaçarak Türkiye’ye s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Türkiye’de düzenledi\u011fi bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda, Türkiye’ye aktif muhalefet yapa¬bilmek için geldi\u011fini söylemi\u015f ve Suriye televizyonunda tehdit alt\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 yorumlar¬dan dolay\u0131 halk\u0131ndan özür dilemi\u015ftir.217 Suriye Parlamentosunda Deyri Zor milletvekili olan Be\u015fir, Hums milletvekili Imad Galyun’un ard\u0131ndan Suriye’den kaçarak muhalif hare¬kete kat\u0131lan ikinci Suriye milletvekili olmu\u015ftur.<\/p>\n

RIDVAN Z\u0130YADE<\/p>\n

R\u0131dvan Ziyade, Suriye’de \u015eam \u0130nsan Haklar\u0131 Mer¬kezi’ni kurucudur. Ayn\u0131 zamanda Washington’daki Suriye Siyaset ve Stratejik Çal\u0131\u015fmalar Merkezi’nin kurucu ortaklar\u0131 aras\u0131nda yer alm\u0131\u015f ve yöneticili\u011fini yapm\u0131\u015ft\u0131r.221 Hala \u015eam \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezi’nin direktörlü\u011fünü ve George Washington Üniversitesi’ndeki misafir ö\u011fretim görevlili\u011fini sürdürmektedir. R\u0131dvan Ziyade, Suriye’ye NATO müdahalesine s\u0131cak bakmakta ve bunun Özgür Suriye Ordusu’nun NATO taraf\u0131ndan özelikle havadan desteklenmek suretiyle yap\u0131lmas\u0131n\u0131n uygun oldu\u011funu dü\u015fünmektedir. Liberal kimli\u011fi ile bilinen Ziyade, ABD yönetiminin görü\u015ftü\u011fü muhalifler aras\u0131ndad\u0131r. Daha önce ABD’nin köklü kurumlar\u0131nda çal\u0131\u015fmas\u0131 ve Avrupal\u0131 ve ABD’li yetkililer ve kurumlarla sahip oldu\u011fu ileti\u015fim baz\u0131 muhalifler taraf\u0131n¬dan \u015füphe ile kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u015eAM DEKLARASYONU<\/p>\n

2011 y\u0131l\u0131nda Suriye Ulusal Konseyi’nin kurulmas\u0131nda kilit rol oynayan \u015eam Deklarasyonu, konseyde 21 üye ile temsil edilmektedir. \u015eam Deklarasyonu’nun lideri Semir Ne\u015f\u015far Konseyin \u0130cra Komitesinde, Suriye d\u0131\u015f\u0131ndaki temsilcisi Enes el-Abde ise Konseyin Genel Sekreterli\u011finde yer almaktad\u0131r. Ayr\u0131ca Suriye muhalefetinin önde gelen isimlerinden Fida Horani, Riyad el-Türk, Gassan Nejjar gibi isimler de \u015eam Deklarasyonu’nda yer al¬maktad\u0131rlar. 2005 y\u0131l\u0131nda be\u015f siyasi parti (Suriye Ulusal Demokratik Grupla\u015fmas\u0131, Suriye Kürt Demokratik ittifak\u0131, Sivil Toplumu Canland\u0131rma Komiteleri, Suriye Kürt Demokratik Cephesi ve Gelecek Hareketi) ve dokuz muhalif figürün (Riyad Seyf, Cevdet Said, Abdurrezzak \u0130d, Semir Ne\u015f\u015far, Fida Horani, Adil Zakkar, Abdulkerim el-Dahhak, Heysem el-Malih ve Nay\u0131f Kaysiyye) bir araya gelmesiyle imzalanan \u015eam Deklarasyonu, totaliter ideoloji ve \u015fiddetin reddi ve ulusal bir demokratik rejimin kurulmas\u0131 ilkelerinden yola ç\u0131km\u0131\u015f ve bu tarihten itibaren Suriye’nin en geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 muhalif gruplar\u0131ndan birisine dönü\u015fmü\u015ftür. \u0130lerki y\u0131llarda yeni kat\u0131l\u0131mlar olmu\u015f, di\u011fer taraftan da ba\u015fta Kürt gruplar olmak üzere baz\u0131 gruplar koalisyondan ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.
\n\u015eam Deklarasyonu, diyalog yoluyla ulusal bir demokratik rejim kurmay\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131z se¬çimler yoluyla özgürlük, halk\u0131n egemenli\u011fi ve kurumsal devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ön planda oldu\u011fu demokratik bir hayata geçmeyi amaçlamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, halk ile devlet aras\u0131nda yeni bir sosyal sözle\u015fmenin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade eden Deklarasyon, ço\u011fulculu\u011fu, bar\u0131\u015fç\u0131l geçi\u015fi ve hukuk devletinin kurulmas\u0131n\u0131 savunmaktad\u0131r.
\n 
\n\u015eam Deklarasyonu’nda ilan edilen temel ilkeler çerçevesinde hareket eden muhalif koa¬lisyon, 2007 y\u0131l\u0131nda \u015eam’da 200’ü a\u015fk\u0131n kat\u0131l\u0131mc\u0131 ile gerçekle\u015fen ulusal konsey toplant\u0131s\u0131 ile liderlik kadrosunu seçmi\u015f ve koalisyonun organizasyon \u015femas\u0131n\u0131 belirlemi\u015ftir. Top¬lant\u0131n\u0131n üzerinden henüz bir hafta geçmeden koalisyonun kilit üyelerinden 12’si tutuk¬lanm\u0131\u015f ve baz\u0131lar\u0131 3 sene tutuklu kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

ÖZGÜR SUR\u0130YE ORDUSU<\/p>\n

Özgür Suriye Ordusu, halka silah do\u011frultma em¬rine kar\u015f\u0131 ç\u0131kt\u0131klar\u0131 için Suriye ordusundan ayr\u0131lan ve daha ziyade dü\u015fük rütbeli muhalif askerlerin Suriye rejimine kar\u015f\u0131 silahl\u0131 mücadele yürütmek amac\u0131yla kurduklar\u0131 rejim muhalifi bir silahl\u0131 grup¬tur. Amaçlar\u0131n\u0131 “Suriye halk\u0131n\u0131n rejime gösterdik¬leri muhalefetin askeri aya\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturmak” olarak aç\u0131klam\u0131\u015flard\u0131r.265 Grup ilk olarak Temmuz 2011’in son günlerinde yedi askerin göründü\u011fü bir video ile ortaya ç\u0131k\u0131p kurulu\u015flar\u0131n\u0131 ilan etmi\u015f266 ve grubun lideri Riyad El Esad’\u0131n Agence France-Presse’in (AFP) Lefko\u015fa temsilcili\u011fini aramas\u0131yla tan\u0131nmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r.267 Grubun lideri Albay Riyad El Esad ve önde gelen di\u011fer ordu mensubu üyeleri ölüm tehlikesi nedeniyle Türkiye’ye s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r ve Antakya’da özel bir kampta kalmaktad\u0131rlar.268 Grup üyelerinin tamam\u0131 Sünnî olmakla beraber, El Esad bir röportaj\u0131nda “Nusayri ve H\u0131ristiyan karde\u015flerimizin de [ordudan] ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131 bekliyo¬ruz ki, Suriye’yi özgürle\u015ftirip gelece\u011fimizi birlikte kural\u0131m” yönünde ça\u011fr\u0131da bulunmu\u015f¬tur. Esad rejimi Özgür Suriye Ordusu’nun “\u0130slamc\u0131lar”la ba\u011flant\u0131s\u0131 oldu\u011funu iddia etse de, grup üyeleri siyasi herhangi bir ba\u011flant\u0131lar\u0131n\u0131n oldu\u011funu reddetmektedirler.270 Or¬dunun sahip oldu\u011fu asker say\u0131s\u0131 ve gücü ile ilgili kesin tespitlerde bulunmak mümkün de\u011fildir. Albay El Esad, ilk ba\u015fta yüzlerce oldu\u011funu söyledi\u011fi Suriye içerisindeki Özgür Suriye Ordusuna ba\u011fl\u0131 asker say\u0131s\u0131n\u0131n zamanla 15 bine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmi\u015ftir.271 Ayr\u0131ca Suriye içerisinde rejim ile silahl\u0131 çat\u0131\u015fmaya giren her grup Özgür Suriye Ordusu’ndan ol¬mad\u0131\u011f\u0131 gibi ülke içerisinde Özgür Suriye Ordusu ismini kullanan tüm gruplar\u0131n aktivite¬leri de merkez karargâhtan sevk ve idare edilmemektedir. Lübnan s\u0131n\u0131r\u0131ndaki Zabadani kentini kurtar\u0131lm\u0131\u015f bölge ilan eden Özgür Suriye Ordusu, Suriye rejimi saflar\u0131nda görev alan \u0130ranl\u0131 askerleri esir ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aç\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.
\nÖzgür Suriye Ordusu, son aylarda Suriye ordusu ile özellikle \u0130dlib, Hums ve Derâ ve çev¬resinde birçok çat\u0131\u015fmaya girmi\u015f ve her iki taraf da birçok kay\u0131p vermi\u015ftir. Suriye içinde ve d\u0131\u015f\u0131ndaki muhalif gruplar, Özgür Suriye Ordusunu özellikle protestolar\u0131n “bar\u0131\u015fç\u0131l ha¬vas\u0131n\u0131” zedelememeleri yönünde uyarm\u0131\u015ft\u0131r.Özgür Suriye Ordusu ile Ulusal Konsey aras\u0131nda organik bir ba\u011f bulunmasa da son aylarda ordu konsey ile ili\u015fkilerini art\u0131rm\u0131\u015f ve konsey Özgür Suriye Ordusunu destekledi\u011fini ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n

Demokratik Asurî Organizasyonu <\/p>\n

Mtakasta ismiyle de bilinen Demokratik Asurî Or¬ganizasyonu 1957 y\u0131l\u0131nda Suriye’de kurulmu\u015f olup Suriye ve Avrupa’n\u0131n en büyük A\u015furî organizasyo¬nu olmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra289 hâlâ aktif olan en eski Asurî milli ve siyasi olu\u015fumudur. Ba\u015flarda milli bir olu\u015fum olarak ortaya ç\u0131kan organizasyon, süreç içerisinde siyasi bir organizasyona evrilmi\u015ftir. Genelde gizli¬ce faaliyet gösteren organizasyonun ortaya ç\u0131k\u0131\u015f\u0131, 1950’lerde Suriye, Lübnan ve Irak gibi ülkelerde uygulanmaya ba\u015flanan “Arapla\u015ft\u0131rma” ve bask\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k Asurî milliyetçili\u011fi¬nin ortaya ç\u0131kmas\u0131 ve bir organizasyon ihtiyac\u0131n\u0131n hâs\u0131l olmas\u0131na dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.290 Organizasyon kendini, A\u015furî halk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve siyasi, kültürel ve yönetimsel me\u015fru isteklerinin koruyucusu olan milli, siyasi ve demokratik bir hareket olarak tan\u0131mlamakta¬d\u0131r.291 Organizasyon ideolojisini, A\u015furî halk\u0131n\u0131n birli\u011fine, diline, tarihine, anavatan\u0131na ve nihai hedefleri olan özerklik fikrine dayand\u0131rmakta ve amaçlar\u0131n\u0131n ancak demokrasi ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131kla elde edilebilece\u011fini savunmaktad\u0131r.292 Demokratik A\u015furî Organizasyonu Suriye haricindeki ülkelerde -özellikle Irak, \u0130ran ile Almanya ve \u0130sveç gibi Avrupa ülkele¬rinde- yeni A\u015furî organizasyonlar\u0131 ve siyasi partilerinin kurulmas\u0131na önayak ve yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur. 1990 y\u0131l\u0131nda A\u015furî olan Be\u015fir Saadi’nin Suriye parlamentosuna milletvekili se¬çilmi\u015f olmas\u0131 organizasyonun önemli faaliyetlerinden biri olarak görülmektedir. Suriye’deki protestolara May\u0131s 2011 itibariyle A\u015furîlerin de dâhil olmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Demokratik A\u015furî Organizasyonu’nun Kam\u0131\u015fl\u0131’daki merkezlerine Suriye güvenlik güçleri taraf\u0131ndan bask\u0131n düzenlenmi\u015f294 ve baz\u0131 üyeleri tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum bundan sonraki süreçte de devam etmi\u015ftir. Organizasyonun resmi websitesinde Suriye’de ya\u015fayan A\u015furîlerle ilgili geli\u015fmelerle birlikte Lübnan, Irak ve Türkiye’deki A\u015furîlerle ilgili haberlere de yer verilmektedir. Demokratik A\u015furî Organizasyonu \u0130stanbul’da kurulan Suriye Ulusal Konseyi’ni olu\u015fturan on organizasyondan birisidir.<\/p>\n

Adalet ve Kalk\u0131nma Hareketi<\/p>\n

2006 y\u0131l\u0131nda Londra’da kurulan Adalet ve Kalk\u0131n¬ma Hareketi, Suriye’de insan haklar\u0131 ile siyasi ve ekonomik istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 için demokratik ve bar\u0131\u015fç\u0131l bir de\u011fi\u015fimi savunmaktad\u0131r. 29 Nisan 2011’de kurulan ve Suriye d\u0131\u015f\u0131ndaki muhalifleri bir çat\u0131 alt\u0131nda toplamak için ilk giri\u015fim olan “De\u011fi\u015fim \u0130çin Ulusal \u0130nisiyatif Vakf\u0131”n\u0131n kurucu örgütlerinden biridir. Hareket, de\u011fi\u015fimin gerçekle\u015fmesi ve demokratik bir yap\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131n\u0131 mümkün k\u0131lmak için be\u015f prensip belirlemi\u015ftir: Protestolarda \u015fiddet kullan\u0131lmamas\u0131; din ve aile gibi ye¬rel boyutta önemi yüksek olan kurumlar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131; de\u011fi\u015fik siyasi, etnik ya da dini gruplar\u0131n sürece dâhil edilmesi; siyasette merkezi bir yol izlenmesi; bölgesel ve uluslararas\u0131 ölçekte bundan sonra ba\u015fka ülkelerin de\u011fil de Suriye’nin ç\u0131karlar\u0131n\u0131n göz önünde bulundurulmas\u0131.300 Adalet ve Kalk\u0131nma Hareketi ba\u015fkan\u0131 Enes El Abde, hareke¬ti Türkiye’deki AK Parti tecrübesinden yola ç\u0131karak kurduklar\u0131n\u0131 söylemi\u015ftir.301 El Abde, 2005 y\u0131l\u0131nda Suriye muhalefetini bir araya getiren \u015eam Deklarasyonu üyeleri aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Demokratik De\u011fi\u015fim için Ulusal Koordinasyon Komitesi<\/p>\n

Suriye içerisindeki muhalefetin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 temsil etmekte olan Demokratik De\u011fi\u015fim için Ulusal Koordinasyon Komitesi (UKK), geleneksel olarak Baas rejimine kar\u015f\u0131 olan siyasi birimler, ki\u015filer, akademisyen ve bilim insanlar\u0131 taraf\u0131ndan 30 Haziran 2011’de Suriye’de milli ve demokratik bir de\u011fi\u015fimi sa\u011flamak amac\u0131yla311 kurul¬mu\u015ftur. Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Hasan Abdulazim’in yapt\u0131\u011f\u0131 UKK’n\u0131n üyelerinin pek ço\u011fu daha önce siyasi sebeplerle hapse at\u0131lm\u0131\u015f muhaliflerdir.312 Mi\u015fel Kilo, Fayiz Sara, Heysem El Malih313 gibi önde gelen muhalifler bunlardan bir kaç\u0131¬d\u0131r. UKK bünyesinde Suriye’de faaliyet gösteren aralar\u0131n¬da Suriye milliyetçilerinin ve ba\u011f\u0131ms\u0131zlar\u0131n da oldu\u011fu 15 ayr\u0131 kesimin yan\u0131s\u0131ra yurtd\u0131\u015f\u0131nda faaliyet göstermekte olan ço\u011funlukla liberal, Marksist ve Kürt partileri bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. UKK, Suriye Ulusal Konseyi’nden (SUK) farkl\u0131 olarak Suriye Devrimi’nin kesinlikle Suriye s\u0131n\u0131rlar\u0131 içerisinde gerçekle\u015fmesi ve d\u0131\u015f müdahalenin her türlüsüne kar\u015f\u0131 ç\u0131k\u0131lmas\u0131 ge¬rekti\u011fini savunmaktad\u0131r. SUK’u Suriye halk\u0131n\u0131 temsil etmemekle, baz\u0131 protestolara ismini vererek mücadeleyi tekelle\u015ftirmeye çal\u0131\u015fmakla suçlayan UKK, 30 Aral\u0131k 2011’de SUK ile Kahire’de biraraya gelerek Esad Rejiminin devrilmesi halinde ya\u015fan\u0131lacak geçi\u015f sürecine ili\u015fkin bir anla\u015fma yapm\u0131\u015ft\u0131r. UKK Ba\u015fkan\u0131 Hasan Abdulazim ‘’Suriye’de bütünsel bir de¬\u011fi\u015fime götüren, askeri müdahalenin tehlikelerini önleyerek bar\u0131\u015fç\u0131 bir devrimin amaçla¬r\u0131n\u0131 gerçekle\u015ftiren ortak bir siyasi vizyon için Suriye içinde ve d\u0131\u015f\u0131ndaki muhalif olu\u015fum¬lar\u0131n güç birli\u011fine gitmeleri gerekti\u011fini’’ vurgularken, anla\u015fmada SUK’u Burhan Gal¬yun, UKK’y\u0131 da Heysem el Menna temsil etmi\u015ftir. UKK imzalanan anla\u015fmayla ‘’Suriye’nin demokratik bir devlete do\u011fru geçi\u015f süreci için, demokratik mücadelenin prensiplerini tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131’’n\u0131 belirterek anla\u015fman\u0131n ‘son halinin’ verildildi\u011fini ifade etmi\u015ftir.SUK yetkilileri ise kendi içlerinde daha sonra tart\u0131\u015fmalara neden olan bu anla\u015fman\u0131n sadece bir taslak oldu\u011funu ifade etmi\u015flerdir<\/p>\n

Suriye Reform Partisi<\/p>\n

1954 Halep do\u011fumlu olan Ferid Gadri, ailesiyle birlikte 8 ya\u015f\u0131nda Lübnan’a, 11 ya\u015f\u0131nda da oradan ABD’ye göç etmi\u015ftir. 1982 y\u0131l\u0131nda ABD vatanda\u015f\u0131 olan Ferid Gadri, Sünni bir aileden gelen ve demokrasi yanl\u0131s\u0131 biri oldu¬\u011funu ifade ederek, kendisini seküler-liberal bir alterna¬tif olarak sunmaktad\u0131r.364 Gadri, 11 Eylül sonras\u0131nda Suriye rejimine kar\u015f\u0131 ABD’deki Suri¬yelileri bir araya getirmeyi amaçlayarak 2001 y\u0131l\u0131nda Suriye Reform Partisi’ni365 kurmu\u015f ve Mart 2009’a kadar bu partinin genel ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

ABD’deki Yahudi lobisine yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bilinen ve birçok Yahudi yay\u0131n organ\u0131nda makalesi yer alan Gadri, 2007 y\u0131l\u0131nda \u0130srail Parlamentosu Knesset’te yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fma sebe¬biyle resmen Suriye vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Gadri, \u0130srail’e olan yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirmekten çekinmedi\u011fini, bunun Suriye ile \u0130srail aras\u0131nda bir bar\u0131\u015f\u0131n mümkün olabi¬lece\u011fini göstermesi bak\u0131m\u0131ndan önemli oldu\u011funu söylemektedir. Nitekim kendisi ayn\u0131 zamanda, ABD’deki önemli Yahudi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen AIPAC’in de üyesidir. Ki\u015fisel web sitesinden yazd\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131larda369 Suriye’deki Baas rejiminin mutlaka devrilmesi gerekti\u011fini savunmaya devam etmektedir.370 Birço\u011fu yerli özelli\u011fiyle ön plana ç\u0131kan Su¬riye muhalefetinin aksine ABD ve \u0130srail lobisi yak\u0131n ili\u015fkiler kuran ve Esad rejimini bu iki oda\u011f\u0131n söylemlerini kullanarak ele\u015ftiren Gadri, muhalifler aras\u0131nda destek görmemekte ve birlikte hareket edece\u011fi müteber ortaklar bulamamaktad\u0131r<\/p>\n

RIFAD ESAD<\/p>\n

1937 do\u011fumlu R\u0131fat Esad, Haf\u0131z Esad’\u0131n küçük karde\u015fi ve Be\u015far Esad’\u0131n amcas\u0131d\u0131r. Uzun y\u0131llar Suriye’de iktidar\u0131 ele geçirme çabalar\u0131na ra\u011fmen bir sonuç elde ede¬memi\u015ftir. Orduya girdikten sonra 1970’lerde kendisine ba\u011fl\u0131 birlikleri elit bir askeri güç haline getirmi\u015f ve bu askeri gücü 1982 y\u0131l\u0131ndaki Hama Katliam\u0131 s\u0131ras\u0131nda kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Hama Katliam\u0131’nda oynad\u0131\u011f\u0131 bu rol kendisine “Hama Kasab\u0131” lakab\u0131n\u0131 kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n

1983 y\u0131l\u0131nda Haf\u0131z Esad’\u0131n kalp krizi geçirmesini f\u0131rsat bilen R\u0131fat Esad, askeri bir darbe giri\u015fiminde bulunmu\u015f ancak ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftur. Haf\u0131z Esad, iyile\u015fip görevinin ba\u015f\u0131na dönünce R\u0131fat Esad’\u0131n elindeki tüm askeri yetkileri alm\u0131\u015f ve kendisini üç ba\u015fkan yard\u0131m¬c\u0131s\u0131ndan biri olarak atayarak sembolik bir göreve getirmi\u015ftir.371 Bu dönemde elindeki gücü art\u0131rmak için çe\u015fitli giri\u015fimlerde bulunan R\u0131fat Esad’\u0131n çabalar\u0131n\u0131n ortaya ç\u0131kmas\u0131¬n\u0131n ard\u0131ndan, kendisi bu sefer uzun bir süreli\u011fine “diplomatik gezilere” ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, bir ba¬k\u0131ma sürgüne gönderilmi\u015ftir. Haf\u0131z Esad’\u0131n ölümünün ard\u0131ndan kendisini ba\u015fkan aday\u0131 olarak ilan etmesine kar\u015f\u0131n arad\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi bulamayan R\u0131fat Esad, mevcut Be\u015far Esad yönetimi taraf\u0131ndan her zaman bir tehdit olarak görülmü\u015ftür.<\/p>\n

Halen Londra’da ya\u015fayan R\u0131fat Esad’\u0131n Suudi Arabistan’la yak\u0131n ili\u015fkileri vard\u0131r. Bu ya¬k\u0131nl\u0131kta R\u0131fat Esad’\u0131n Suudi Kral\u0131 Abdullah’\u0131n e\u015finin karde\u015fi ile evli olmas\u0131 da etkilidir.373 Baz\u0131 ki\u015filerce Hariri suikast\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki isimlerden biri olarak nitelendirilmesine kar¬\u015f\u0131n R\u0131fat Esad’\u0131n ismi Mehlis Raporu’nda geçmemektedir. Esad son dönemde Suriye’de ya\u015fanan olaylar ile birlikte serbest seçimlerin yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi ve rejimin demokratik ad\u0131mlar atmaktan ba\u015fka çaresi olmad\u0131\u011f\u0131 yönünde baz\u0131 görü\u015fler dile getirmi\u015ftir. <\/p>\n

R\u0131fat Esad’\u0131n o\u011flu Sümer Esad, 1990’l\u0131 y\u0131llardan beri Londra merkezli Arab News Network (ANN) üzerinden Suriye’deki rejime kar\u015f\u0131 muhalefet yürütmektedir. Sümer Esad, Be\u015far Esad rejimi taraf\u0131ndan do\u011frudan tehdit olarak görülmese de izlenen muhalif isimler ara¬s\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n

Abdülhalim Haddam<\/p>\n

1932 do\u011fumlu Abdülhalim Haddam’\u0131n kendisi Sünni kökenli bir aileden gelmekle birlikte e\u015fi Nu¬sayridir. Haf\u0131z Esad’\u0131n okul y\u0131llar\u0131ndan arkada\u015f\u0131 olan Haddam, uzun y\u0131llar Suriye liderinin sa\u011f kolu olarak görülmü\u015f ve gölgedeki as\u0131l güç olarak nitelendirilmi\u015ftir.374 1970-1984 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 olarak, 1984-2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ise ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak görev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Haf\u0131z Esad’\u0131n 2000 y\u0131l\u0131nda ölmesinin ard\u0131ndan k\u0131sa bir süreli\u011fine geçici olarak ba\u015fkanl\u0131k görevini de yürüten Had¬dam, Be\u015far Esad’\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n önünü açan düzenlemeleri yapt\u0131ktan sonra koltu\u011fu ona devretmi\u015ftir.Be\u015far Esad ile içine dü\u015ftü\u011fü anla\u015fmazl\u0131k Haddam’\u0131 yönetimden uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Esad ile Haddam aras\u0131ndaki ipleri tamamen koparan geli\u015fmeler Refik Hariri Suikasti ar¬kas\u0131ndan ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 döneminde Refik Hariri ile yak\u0131n ili\u015fkiler kuran Haddam, Hariri’nin öldürülmesinden \u015eam yönetimini suçlu tutan Mehlis Raporu’nun ar¬d\u0131ndan Be\u015far Esad’\u0131n bu i\u015ften sorumlu oldu\u011fu yönünde aç\u0131klamalar yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun üzerine Haziran 2005’te Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 görevine son verilerek sürgüne gönderil¬mi\u015ftir.<\/p>\n

Ammar Kurabi<\/p>\n

Ammar Kurabi 1970 y\u0131l\u0131nda Cezayir’de, Halep böl¬gesinden gelen Suriyeli bir ailenin çocu\u011fu olarak dünyaya gelmi\u015ftir. Mesle\u011fi di\u015f doktorlu\u011fu olan Kurabi, e\u011fitimini Halep Üniversitesinde tamamla¬m\u0131\u015ft\u0131r. 1985 ile 1999 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda yasakl\u0131 Arap Sosyalist Partisi üyeli\u011fi ve Halep bölge ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun yan\u0131s\u0131ra birçok insan haklar\u0131 organizasyonunda aktif olan Kurabi, Arap \u0130nsan Haklar\u0131 Organizasyonu’nun380 kurucu üyesi ve sözcüsü ve \u0130nsan Hak¬lar\u0131 \u0130çin Arap Komisyonu’nun381 yöneticisi olarak görev yapm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca \u0130nsan Haklar\u0131 Komitesi ile \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme Örgütü gibi kurumlar ile de çal\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131 konusunda birçok yay\u0131n\u0131 mevcut olan Kurabi, Suriye’de insan haklar\u0131 suçlar\u0131 ile ilgili ra¬porlar\u0131n tutulmas\u0131 konusunda da önemli bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r. 2006 y\u0131l\u0131nda, bir çat\u0131 kurum olan \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130çin Arap Organizasyonu’nun382 Suriye temsilcili\u011finin sözcüsü olarak yurtd\u0131\u015f\u0131nda kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 insan haklar\u0131 toplant\u0131lar\u0131ndan sonra \u015eam’a döndü\u011fünde havalima¬n\u0131nda tutuklanm\u0131\u015f ve bu olay uluslararas\u0131 bas\u0131nda büyük yank\u0131 bulmu\u015ftur.383 2007 y\u0131l\u0131n¬da ise hakk\u0131nda seyahat yasa\u011f\u0131 ç\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kurabi, Haziran 2011’de Antalya’da bir araya gelen “De\u011fi\u015fim \u0130çin Suriye Konferans\u0131”na kat\u0131lan muhalifler aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r.Ayr\u0131ca Eylül ay\u0131nda Rus sivil toplum örgütleri¬nin davetlisi olarak Moskova’ya giden Suriyeli muhalif heyetin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r.388 Bununla birlikte her hangi bir muhalif grubun içinde yer almay\u0131 reddetmi\u015ftir. \u015eimdiye kadar çe\u015fitli gruplarla i\u015fbirli\u011fi yapmakla birlikte bireysel olarak muhalefetini sürdürme¬yi tercih eden Kurabi, Suriye Ulusal Konseyi’ni çe\u015fitli \u015fekillerde ele\u015ftirmi\u015ftir. Son olarak kendisi “Milli De\u011fi\u015fim Hareketi” ad\u0131 alt\u0131nda bir muhalif platform kurmu\u015ftur
\nhttp:\/\/www.timeturk.com\/tr\/2012\/03\/20\/suriye-de-kim-kimdir.html
\n <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Suriye’de kim kimdir? Timeturk, dünya gündeminin en önemli gündem ba\u015fl\u0131klar\u0131ndan olan Suriye dosyas\u0131n\u0131 aç\u0131yor. Suriye’yi çok yönlü olarak masaya yat\u0131ran Timeturk, ülkenin röntgenini çekti. \u0130lk dosyam\u0131zda Suriye muhalefetini ele ald\u0131k. 20 Mart 2012 Sal\u0131 – 14:19 Tunus’ta ba\u015flay\u0131p M\u0131s\u0131r’a s\u0131çrayan ve bütün Ortado\u011fu’yu saran isyan dalgas\u0131n\u0131n son dura\u011f\u0131 Suriye oldu. Her ne kadar bu ülkelerin …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2291,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-1835","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-assyrian-news"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2012\/03\/Syrien_karte.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1835","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1835"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1835\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1835"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1835"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ado-world.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1835"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}